Obligacje są papierami wartościowymi emitowanymi w serii. Ta „seryjność” zakłada, że jest ich więcej niż jeden. A to z kolei zwykle (choć nie zawsze) wiąże się z tym, że wierzycieli jest więcej niż jeden.
W takim przypadku zgodnie z art. 4 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów
1. W razie zabezpieczenia:
1) wierzytelności przysługującej dwóm lub więcej wierzycielom,
2) dwóch lub więcej wierzytelności wynikających z umów,
3) wierzytelności objętej układem w postępowaniu upadłościowym lub naprawczym
– jeden z wierzycieli wskazany w umowie zawartej z pozostałymi wierzycielami lub w układzie, może być upoważniony do zabezpieczenia zastawem rejestrowym wierzytelności przysługujących pozostałym wierzycielom i do wykonywania we własnym imieniu, ale na ich rachunek, praw i obowiązków zastawnika wynikających z umowy zastawniczej i przepisów prawa (administrator zastawu).
[…]
3. Zastaw rejestrowy zabezpieczający wierzytelności z tytułu dłużnych papierów wartościowych emitowanych w serii może być ustanowiony na rzecz wszystkich wierzycieli bez imiennego ich wskazania.
4. W przypadku zastawu, o którym mowa w ust. 3, obowiązkowe jest ustanowienie administratora zastawu, na podstawie umowy między emitentem i administratorem zastawu. Administrator zastawu nie musi być wierzycielem z tytułu dłużnych papierów wartościowych emitowanych w serii.
Dla ustanowienia więc zastawu rejestrowego, zabezpieczającego obligacje nie jest wymagany udział obligatariuszy przy podpisywaniu umowy zastawniczej. Administratora zastawu wybiera więc – co może zastanawiać – emitent obligacji, czyli dłużnik.
Natomiast umowa ma jedynie wskazywać, że zabezpieczenie ustanowione jest na rzecz wszystkich obligatariuszy. To administrator zastawu imieniem własnym, ale na rachunek obligatariuszy, zawiera umowę zastawu jako zastawnik (uprawniony z zastawu).
I w końcu warunkiem ustanowienia zastawu jest dodatkowo jego wpis do rejestru zastawów, co musi nastąpić przez wydaniem obligatariuszom obligacji.
I tutaj mogą pojawić się schody …..
A czemu ? Otóż może pojawić się wątpliwość w jaki sposób na formularzu RZ-1 w rubryce 2 oznaczyć zastawnika ?
Z brzmienia zapisu art. 4 ust. 1 ustawy o zastawie rejestrowym wynikałoby, że wpisać należało administratora zastawu, który działa w imieniu własnym, choć na rachunek pozostałych wierzycieli.
Pojawia się jednak druga interpretacja – w rubryce tej wskazać należałoby obligatariuszy obligacji serii X działający przez administratora zastawu podmiot Y”.
Które rozwiązanie jest poprawne ?
Moim zdaniem poprawniejsze jest rozwiązanie pierwsze. Pozostaje ono w zgodzie z zapisem art. 4 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Wreszcie znajduje ono także poparcie w skąpych jak dotąd poglądach doktryny. Zgodnie bowiem z komentarzem do art. 39 Ustawy (Zastaw rejestrowy i rejestr zastawów. Komentarz, dr hab. Jacek Gołaczyński, dr Marek Leśniak):
Komentowany przepis pozostawił ograniczenie podmiotowe (wyrażone poprzednio w uchylonym art. 3 ust. 3 ZastRejU), które pozwala na złożenie wniosku jedynie zastawcy lub zastawnikowi, nie jest zatem możliwe, aby wnioskodawcą był np. dłużnik niebędący zastawcą. Żaden przepis ZastRejU nie przewiduje, że wniosek o wpis zastawu do rejestru może złożyć administrator zastawu w momencie, kiedy nie jest on zastawnikiem. Wydaje się jednak, że w sytuacji opisanej w art. 4 ust. 3 i ust. 4 zdanie drugie ZastRejU wniosek o wpis zastawu do rejestru może pochodzić od administratora zastawu niebędącego wierzycielem (zastawnikiem), a w rubrykach rejestru przeznaczonych na dane zastawnika należy wpisać dane administratora zastawu (zob. szerzej M. Leśniak, Ustanowienie zastawu rejestrowego…, s. 106 i n.). W tym zakresie nowelizacja na wyjaśniła istniejących wątpliwości interpretacyjnych.
Nie mogę jednak wykluczyć, że sąd będzie chciał by zostało to opisanej inaczej…
Niestety wątpliwości interpretacyjne pozostały …….
A praktyka wymaga szybkości działania ……
Joanna Mizińska
Strony: 1 2