Zgodnie z raportem bieżącym numer: 4/2014 z dnia 8 stycznia 2014 roku, Zarząd Barlinek S.A. poinformował rynek, że w dniu 8 stycznia 2014 r. wpłynęło do Spółki pismo od Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego w Warszawie informujące o ogłoszeniu żądania sprzedaży akcji spółki Barlinek S.A. w drodze przymusowego wykupu.
Co to takiego jest ten przymusowy wykup ?
W spółce akcyjnej istnieje możliwość, by akcjonariusze większościowi wykupili akcje akcjonariuszy mniejszościowych, nawet bez zgody tych ostatnich. Mówimy wówczas o tzw. SQUEEZE OUT. Instytucja ta pojawia się w wielu ustawodawstwach, w tym i w polskim systemie prawnym.
Przymusowy wykup akcji inaczej jednak wygląda w spółkach prywatnych a inaczej w spółkach publicznych.
W spółkach prywatnych instytucję tą reguluje zapis art. 418 kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z nim:
1) przymusowy wykup dokonuje się w oparciu o uchwałę Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy o przymusowym wykupie akcji, która powinna określać akcje podlegające wykupowi oraz akcjonariuszy, którzy zobowiązują się wykupić akcje, jak również określać akcje przypadające każdemu z nabywców;
2) uchwała musi zostać podjęta większością 95 % głosów oddanych;
3) wykupującymi mogą być akcjonariusz lub nie więcej niż 5 akcjonariuszy, posiadających łącznie nie mniej niż 95 % kapitału zakładowego, z których każdy posiada nie mniej niż 5% kapitału zakładowego.
4) przedmiotem przymusowego wykupu mogą być akcje stanowiące nie więcej niż 5 % w kapitale zakładowym spółki;
5) akcjonariusze, którzy mają nabyć akcje i głosowali za uchwałą, odpowiadają solidarnie wobec spółki za spłacenie całej sumy wykupu.
Po podjęciu uchwały akcjonariusze mniejszościowi, których akcje podlegają przymusowemu wykupowi, powinni, w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia uchwały, złożyć w spółce dokumenty akcji lub dowody ich złożenia do rozporządzenia spółki. W przeciwnym wypadku zarząd takie akcje unieważni.
Wykupu dokonuje się po cenie notowanej na rynku regulowanym albo też, gdy akcje nie są notowane na rynku regulowanym, po cenie ustalonej przez biegłego wybranego przez walne zgromadzenie, a jeśli walne tego nie zrobi przez biegłego którego na wniosek zarządu wyznaczy sąd rejestrowy.
Do czasu zapłaty ceny za wykupywane akcje akcjonariusze mniejszościowi posiadają pełnie praw. Cenę za nabywane akcje rozlicza się za pośrednictwem spółki. Osoby, które zamierzają wykupić akcje, powinny wpłacić należność równą cenie wszystkich nabywanych akcji (cena wykupu) na rachunek bankowy spółki w terminie trzech tygodni od dnia ogłoszenia ceny wykupu przez zarząd.
Po uiszczeniu ceny wykupu akjonariuszom mniejszościowym, zarząd zgodnie z kodeksem spółek handlowych ma niezwłocznie przenieść wykupione akcje na nabywców.
W przypadku spółek publicznych instytucja squeeze out wygląda nieco inaczej. Reguluje ją reguluje zapis art. 82 o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Ustawa o ofercie publicznej).
Zgodnie ze wskazaną regulacją, przymusowy wykup w spółce publicznej wygląda następująco:
1) przymusowy wykup inicjuje akcjonariusz, lub akcjonariusze, którzy osiągnęli lub przekroczyli 90% ogólnej liczby głosów;
2) uprawniony ma prawo żądania od pozostałych akcjonariuszy sprzedaży wszystkich posiadanych przez nich akcji;
3) wykup jest dokonywany w oparciu o żądanie wykupu kierowane przez uprawnionych akcjonariuszy większościowych;
4) przedmiotem wykupu są wszystkie pozostałe akcje;
5) prawo żądania wykupu jest ograniczone w czasie i obejmuje okres 3 miesięcy od dnia osiągnięcia lub przekroczenia progu wskazanego w pkt 1);
6) nabycie akcji w wyniku przymusowego wykupu następuje bez zgody akcjonariusza, do którego skierowane jest żądanie wykupu.
7) podobnie jak przy wezwaniu tak i przy żądaniu wykupu, ogłoszenie żądania sprzedaży akcji w ramach przymusowego wykupu następuje po ustanowieniu zabezpieczenia w wysokości nie mniejszej niż 100% wartości akcji, które mają być przedmiotem przymusowego wykup;
8) podobnie jak przy wezwaniu tak i tutaj przymusowy wykup jest ogłaszany i przeprowadzany za pośrednictwem podmiotu prowadzącego działalność maklerską, po uprzednim zawiadomieniu o zamiarze jego ogłoszenia Komisji Nadzoru Finansowego oraz spółki prowadzącej rynek regulowany, na którym notowane są dane akcje;
9) odstąpienie od ogłoszonego przymusowego wykupu jest niedopuszczalne;
10) cena przymusowego wykupu jest ustalana podobnie jak przy wezwaniu (art. 79 ust. 1-3 oraz 82 ust. 2 a Ustawy o Ofercie Publicznej).
W przypadku spółki Barlinek S.A. żądanie sprzedaży 5,66 % akcji spółki w drodze przymusowego wykupu zostało ogłoszone przez Michała Sołowowa, natomiast jako wykupujący została wskazana spółka Barcocapital Investment Limited z siedzibą na Cyprze.
Zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi sam wykup dokonuje się niejako automatycznie, poprzez zapisanie wykupywanych akcji na rachunku papierów wartościowych wykupującego i następującym w dalszej kolejności rozliczeniu ceny wykupu na rzecz akcjonariuszy mniejszościowych.
Przy okazji sytuacja spółki Barlinek S.A. jest o tyle interesująca, że zgodnie z uchwałami podjętymi przez nadzwyczajne Walne Zgromadzenie w dniu 3 stycznia 2014 roku, WZA tej spółki podjęło uchwałę w sprawie zniesienia dematerializacji wszystkich akcji spółki oraz wycofania ich z publicznego obrotu na rynku regulowanym. Jednocześnie podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki w drodze akcji nowej emisji, emitowanych w ramach emisji zamkniętej i kierowanej do dotychczasowych akcjonariuszy, którzy mieliby je objąć w ramach prawa poboru.
Oznacza to, że niedługo akcje spółki BARLINEK S.A. znikną z GPW.
Joanna Mizińska