O obligacjach i zmianach w zakresie OFE – czyli jedno wielkie zamieszanie na rynku

question markOstatnio mamy do czynienia z ciekawym procederem – rząd po wielomiesięcznych pracach, ustami premiera, ogłosił decyzję co do OFE, która wywołała niezłe zamieszanie na rynku. Pod adresem rządu i autorów projektu spadła lawina krytyki. 

Na czym mają polegać zmiany?

Proponowane przez rząd zmiany do ustawy, którymi ma zająć się Sejm mają w dużym uproszczeniu polegać na tym, że:

 

 

 

1) Część obligacyjna OFE będzie przekazana do ZUS

2) Przyszła składka do OFE będzie dobrowolna

3) Składka na poziomie 2,92 proc. w części akcyjnej

4) Środki będą stopniowo przenoszeniem z OFE do ZUS przed emeryturą (tzw. suwak).

Minister finansów Jacek Rosowski poinformował o planach liberalizacji polityki inwestycyjnej otwartych funduszy emerytalnych. Jacek Rostowski wyjaśnił, że po wprowadzeniu zmian w systemie emerytalnym jedyną rzeczą, której nie będą mogły robić fundusze, będzie inwestowanie w obligacje skarbu państwa lub obligacje gwarantowane przez skarb państwa

[źródło: https://www.premier.gov.pl/wydarzenia/aktualnosci/reforma-ofe-czesc-obligacyjna-w-zus-czesc-akcyjna-w-ofe-dobrowolnosc-ofe.html]

Co istotne, aktualni członkowie OFE w ciągu 3 miesięcy będą musieli zdecydować, czy pozostają w OFE czy wybierają emeryturę z ZUS. W razie braku takiego wybory ustawa ma przewidywać, że z mocy prawa taki obywatel przechodzi wyłącznie do ZUS.

Likwidacja nieakcyjnej części OFE – czyli co się stanie z obligacjami znajdującymi się w portfelach OFE

Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie Ministerstwa Finansów:

„Obligacje byłyby przeniesione z OFE do ZUS. Tam zostałyby zaksięgowane na subkoncie i co roku waloryzowane na tych samych zasadach jak obecnie, czyli o wysokość średniego nominalnego wzrostu gospodarczego za ostatnie 5 lat. Przesunięcie obligacji obniży dług publiczny o ok. 11% PKB.
Jednocześnie zmianie uległyby limity inwestycyjne OFE. Zlikwidowany zostałby limit OFE na inwestycje w akcje (obecnie 47,5%) i wprowadzony zakaz kupowania obligacji skarbowych. Spowodowałoby to wzrost inwestowania OFE w realną gospodarkę – m.in. obligacje przedsiębiorstw. Zniesiony byłby również mechanizm tzw. minimalnej stopy zwrotu i uzupełniania niedoboru.
Zaproponowane zmiany mają zachęcić OFE do większej konkurencji między sobą o klienta. Powinno to wpłynąć pozytywnie na wysokość świadczeń przyszłych emerytów.

[źródło: https://www.mf.gov.pl/ministerstwo-finansow/wiadomosci/aktualnosci/ministerstwo-finansow2/-/asset_publisher/M1vU/content/%E2%80%9Ebezpieczenstwo-dzieki-zrownowazeniu%E2%80%9D-przeglad-funkcjonowania-systemu-emerytalnego?redirect=http%3A%2F%2Fwww.mf.gov.pl%2Fministerstwo-finansow%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_NsX0%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3D_118_INSTANCE_9Jwz__column-1%26p_p_col_count%3D1

https://www.mf.gov.pl/documents/764034/1159300/20130626_streszczenie.pdf

Uzasadnienie według rządu jest proste: ma to zagwarantować bezpieczeństwo nam, jako przyszłym emerytom.

Polecam lekturę :)

A co na to prawnik ?

Moja wypowiedz w żadnym zakresie nie ma na celu oceny wpływu takich zmian na finanse publiczne ani sposób kształtowania się długu publicznego, zostawiam to – ma nadzieję – ekspertom z tej dziedziny …..

Jako prawnik mam jednak kilka pytań dotyczących takiego „projektu”:

1)      w jaki sposób dokona się owo przeniesienie obligacji z OFE do ZUS?

Przecież obywatele  posiadają aktualnie w OFE swoje jednostki uczestnictwa wyceniane przez OFE w oparciu o wartość ich aktywów (a więc i akcji i obligacji jakie OFE posiada). OFE posiada (czytaj: jest właścicielem) akcji i obligacje nabytych za wniesione przez obywateli składki ?

To, że obligacje są obligacjami skarbowymi nic w tym kontekście nie oznacza. Nabyła je bowiem (za składki ubezpieczonych) osoba prawna, która nie stanowi jednostki skarbu państwa. Prawnie nie ma więc w mojej ocenie możliwości takiej by aktywo „X” należące do podmiotu „A” nagle stal o się „własnością” podmiotu B, bez konieczności rozliczenia takiego przeniesienia……

Ogranicza to Konstytucja ?! Obligacje trzeba albo przenieść, albo umorzyć i rozliczyć?

Jak więc pod względem prawnym taka operacja zostanie dokonana ?   

2)      W jaki sposób zostanie dokonana „korekta” ilości / wartości jednostek uczestnictwa w OFE dla tych ubezpieczonych, którzy pozostaną w OFE?

3)      Czy nie nosi to znamion mimo wszystko nacjonalizacji ?

Nie mamy projektu takiej regulacji, tylko pewną medialną wypowiedź premiera. Jak rozumiem jednak  ma dojść do swoistego przewłaszczenia obligacji z OFE na ZUS. Stąd więcej pytań niż odpowiedzi ….

Powstaje pytanie czy to „przeniesienie” nie narusza w istocie prawa własności OFE ? Czy wobec tego nie stanowi niedopuszczalnej nacjonalizacji w rozumieniu art. 21 i  67 ust. 1 Konstytucji ? Tezy takie podnosi Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych. Polecam zapoznanie się także z jej opinią

Pytań jest wiele, odpowiedzi zdecydowanie mniej. Poza wypowiedziami dobrze byłoby mieć możliwość zapoznać się z modelem prawnym wprowadzenia takich zmian ……

Cel może szczytny, pytanie czy tędy droga i pytanie co zrobić by nie wylać przy okazji dziecka z kąpielą…………

Joanna Mizińska

Prześlij komentarz

  

  

  


5 × pięć =